Battalgazi Ulu Camii

Ulu Cami, bugünkü kent merkezindeki Yeni Cami ile karıştırılmamalıdır; Battalgazi’nin Eski Malatya yerleşimindedir. Yapının ilk inşası Anadolu Selçuklu dönemine uzanır. Daha sonraki eklemeler ve onarımlar, farklı dönemlerin malzeme ve üslup özelliklerini aynı yapı üzerinde buluşturmuştur. Bu nedenle cami, tek bir tarihte tamamlanmış değişmez bir bina olarak okunmamalıdır.

Tuğla örgülü mihrap önü kubbesi, eyvan ve havuzlu iç avlu, yapının Selçuklu karakterini belirleyen unsurlardır. Taş duvarlı ekler ile portal kitabeleri, zaman içinde değişen mimari düzeni izlemeye yardımcı olur. Firuze ve koyu mor çini mozaikler, yazı ve geometrik bezemenin mimari yüzeyle kurduğu ilişkiyi gösterir. Ahşap minberin aslı Ankara Etnografya Müzesi’nde korunmaktadır.

Camiyi değerlendirirken tarihî önem ile bugünkü ziyaret koşullarını ayırmak gerekir. Eski turizm metinlerindeki açık olduğu bilgisi, deprem sonrasındaki restorasyon durumunu göstermeyebilir. Ziyaret planı, güncel kurum duyuruları esas alınarak yapılmalı; ibadet ve onarım alanlarındaki sınırlar gözetilmelidir.

Fotoğraflardaki çini ve kubbe ayrıntılarını incelerken hangi bölümün ilk inşaya, hangisinin sonraki onarıma ait olduğunu ayırt etmek, yapının uzun kullanım geçmişini daha anlaşılır kılar.